Cmentarz mennonitów w Stogach

Mennonityzm to nurt religijny powstały z protestanckiego anabaptyzmu. Mennonici, z powodu prześladowań za czasów królowej Anny, regentki Niderlandów, emigrowali w dużej ilości w pierwszej połowie XVI wieku na tereny Rzeczpospolitej, gwarantującej im w tamtym okresie swobody religijne. Przybyli na tereny Żuławach Wiślanych i w okolice Gdańska tzw. olendrzy - holenderscy osadnicy - przynieśli ze sobą wysoki poziom uprawy roli i niezbędną na tych terenach umiejętność tworzenia systemów melioracyjnych.

Cmentarz w Stogach koło Malborka założony został w połowie XVIII wieku, gdy gmina mennonicka w Stogach należała do najbogatszych na Żuławach. Cmentarz podzielony jest na sześć kwater trzema alejami, obecnie zarośniętymi wysokimi chwastami i pokrzywami. Na cmentarzu zachowanych jest około 300 nagrobków lub ich pozostałości, mennonickim zwyczajem zorientowanych wezgłowiem ku wschodowi. Większość to wysokie stele zwieńczone trójkątnym tympanonem.

Cmentarz został odnowiony i ogrodzony, a także opatrzony wyczerpującą tablicą informacyjną, staraniem Klubu Nowodworskiego. Będąć w Stogach warto zajrzeć także na Cmentarz Jedenastu Wsi w Cyganku.